शनिबार शनिदेव र हनुमानजीको पूजा किन गरिन्छ ? जान्नुहोस् सही विधि र धार्मिक मान्यता

धर्म–संस्कृति । शनिबारलाई शनिदेवको आराधनाका लागि विशेष दिन मानिन्छ। यही दिन धेरै भक्तजनले हनुमानजीको पनि पूजा गर्ने गर्छन्। धार्मिक मान्यताअनुसार शनिदेवलाई कर्मअनुसार फल दिने देवता र हनुमानजीलाई संकटमोचनका रूपमा पूजा गरिन्छ।

हनुमानजी र शनिदेवसँग जोडिएका विभिन्न पौराणिक कथाका कारण शनिबार दुवैको पूजा गर्ने परम्परा रहेको मानिन्छ। तर शनिदेव र हनुमानजीको पूजा गर्ने विधि समुदाय, परम्परा र स्थानअनुसार केही फरक हुन सक्छ।

शनिदेवको पूजा कसरी गर्ने ?

शनिबार बिहान वा साँझ स्नान गरी सफा कपडा लगाएर पूजा गर्ने परम्परा छ। शनिदेवको मूर्ति वा तस्वीरअघि दीप प्रज्वलन गरेर पूजा सुरु गर्न सकिन्छ।

धार्मिक परम्पराअनुसार शनिदेवलाई तिलको तेल, कालो तिल, फूल र धूप अर्पण गरिन्छ। कतिपय स्थानमा शनिदेवलाई तिलको तेल चढाउने वा तेलको दीप बाल्ने चलन छ।

पूजाका क्रममा शनिदेवको मन्त्र जप गर्ने, आफ्नो कर्मप्रति इमानदार रहने संकल्प गर्ने र दीन–दुःखी तथा आवश्यक परेका व्यक्तिलाई सहयोग गर्ने परम्परा पनि पाइन्छ।

हनुमानजीको पूजा कसरी गर्ने ?

हनुमानजीको पूजा पनि स्नान गरेर शुद्ध भई सुरु गर्ने परम्परा छ। हनुमानजीको मूर्ति वा तस्वीरअघि दीप र धूप बालेर फूल तथा प्रसाद चढाउन सकिन्छ।

धार्मिक मान्यताअनुसार हनुमानजीलाई सिन्दूर, चमेलीको तेल, रातो फूल, फलफूल तथा मिठाई अर्पण गर्ने चलन छ। भक्तहरूले हनुमान चालीसा, राम नाम वा हनुमानजीसँग सम्बन्धित मन्त्र पाठ गर्ने गर्छन्।

शनिबार हनुमानजीको पूजा गर्दा संयमित रहने, सत्य बोल्ने, अरूलाई दुःख नदिने र सकेसम्म सेवा तथा सहयोग गर्ने कुरालाई पनि धार्मिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

शनिदेव र हनुमानजीको पूजा सँगै किन गरिन्छ ?

प्रचलित पौराणिक कथाअनुसार हनुमानजीले शनिदेवलाई संकटबाट मुक्त गरिदिएका थिए। त्यसपछि शनिदेवले हनुमानजीका भक्तप्रति विशेष कृपा गर्ने वचन दिएको भन्ने धार्मिक मान्यता छ।

यही कथासँग जोडेर शनिबार हनुमानजीको पूजा गरेमा शनिको प्रतिकूल प्रभावबाट राहत मिल्ने विश्वास धेरै भक्तजनमा पाइन्छ। यद्यपि यस्तो विश्वास धार्मिक आस्था र परम्परामा आधारित हो।

शनिबार के कुरामा ध्यान दिने ?

धार्मिक परम्पराअनुसार शनिबार पूजा गर्दा देखावटीभन्दा सदाचार, सेवा, संयम र असल कर्मलाई महत्त्व दिनुपर्ने मान्यता छ। कसैलाई दुःख नदिने, गरिब तथा असहायलाई सहयोग गर्ने र आफ्नो कर्ममा इमानदार रहने कुरालाई शनिदेवको आराधनासँग जोडिन्छ।

त्यसैले शनिबार शनिदेव र हनुमानजीको पूजा गर्दा केवल पूजा सामग्री चढाउनेभन्दा पनि असल कर्म र सकारात्मक व्यवहारलाई जीवनमा अपनाउनु महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

नोट: माथि उल्लेखित पूजा विधि हिन्दू धार्मिक परम्परा र प्रचलित मान्यतामा आधारित छन्। विभिन्न सम्प्रदाय तथा स्थानअनुसार पूजा विधि र सामग्री फरक हुन सक्छन्।