धर्म-संस्कृति

पलाञ्चोक भगवतीको मूर्तिमा ‘पसिना’ देखिएपछि धार्मिक चर्चा, बाढी–पहिरोसँग जोडेर हेर्न थालियो

काभ्रे । पाँचखाल नगरपालिका–९ स्थित प्रसिद्ध पलाञ्चोक भगवती मन्दिरमा केही दिनअघि नियमित आरतीका क्रममा भगवतीको मूर्तिमा पसिनाजस्तो देखिने ओसका थोपा देखिएपछि भक्तजन र स्थानीयवासीको ध्यान आकर्षित भएको थियो। अहिले देशका विभिन्न क्षेत्रमा बाढी तथा पहिरोका घटना भइरहेका बेला उक्त घटनालाई लिएर धार्मिक आस्थासँग जोडेर विभिन्न चर्चा हुन थालेको छ।

शनिबार साँझ आरती भइरहेका बेला मूर्तिमा पसिनाजस्तो देखिने थोपा देखिएको बताइएको छ। मन्दिर व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरू तथा स्थानीयका अनुसार यस्तो घटनालाई धार्मिक मान्यतामा विशेष संकेतका रूपमा लिने गरिन्छ।

स्थानीय धार्मिक विश्वासअनुसार देवीको मूर्तिमा पसिना आउनुलाई कतिपय अवस्थामा देशमा संकट, विपत्ति वा अनिष्टको संकेतका रूपमा व्याख्या गर्ने गरिन्छ। विगतमा पनि यस्ता घटना देखिएको र त्यसपछि देशमा ठूला संकट वा विपत्तिका घटना भएको स्थानीयको दाबी छ।

मूर्तिमा असामान्य रूपमा ओसका थोपा देखिएपछि मन्दिरमा विशेष धार्मिक विधिअनुसार पूजा तथा क्षमा पूजा गरिएको बताइएको छ। मूर्तिलाई स्नान गराई तान्त्रिक विधिअनुसार धार्मिक अनुष्ठान गरिएको स्थानीयले जानकारी दिएका छन्।

यसबीच पछिल्लो समय रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढी तथा त्यसपछि त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा बढेको जोखिमले देशभर चिन्ता बढाएको छ। रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवनलगायतका नदी तटीय क्षेत्रमा बाढीको जोखिम बढेपछि सुरक्षा तथा उद्धार संयन्त्र परिचालन गरिएको छ।

यही परिस्थितिका कारण पलाञ्चोक भगवतीको मूर्तिमा देखिएको असामान्य दृश्यलाई लिएर सामाजिक सञ्जाल तथा स्थानीयस्तरमा धार्मिक चर्चा थप चुलिएको छ। कतिपयले उक्त घटनालाई अहिले देखिएको प्राकृतिक विपत्तिसँग जोडेर हेरेका छन्।

पलाञ्चोक भगवती काभ्रेको महत्वपूर्ण धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थल हो। करिब १ हजार ६ सय वर्ष पुरानो मानिने यो मन्दिरमा देशका विभिन्न स्थानबाट भक्तजन दर्शनका लागि पुग्ने गर्छन्। स्थानीय जनश्रुतिअनुसार पलाञ्चोक भगवतीलाई चार भगवतीमध्ये जेठी दिदीका रूपमा मान्ने परम्परा रहेको छ।

तर, मूर्तिमा पसिनाजस्तो देखिएको ओस र हाल भइरहेका बाढी–पहिरोबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध रहेको कुनै वैज्ञानिक प्रमाण भने सार्वजनिक भएको छैन। मूर्तिको सतहमा पानीका थोपा देखिनु तापक्रम, आर्द्रता, वातावरणीय अवस्था वा अन्य भौतिक कारणले पनि हुनसक्छ।

त्यसैले मूर्तिमा देखिएको घटनालाई धार्मिक आस्थाका रूपमा सम्मान गर्दै प्राकृतिक विपत्तिको अवस्थालाई भने मौसम पूर्वानुमान, सरकारी सूचना तथा सम्बन्धित निकायबाट जारी चेतावनीका आधारमा बुझ्न आवश्यक छ।

रिपोर्ट : सोनु हलुवाई शाह/ eherladpost.com