काठमाडौं — भगवान श्रीकृष्णको जन्मोत्सवका रूपमा मनाइने कृष्ण जन्माष्टमी पर्व आज देशभर श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदैछ। हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले भगवान श्रीकृष्णको पूजा–आराधना, व्रत तथा भजन–कीर्तन गर्दै यो पर्व मनाउने गर्छन्।
धार्मिक मान्यताअनुसार भगवान श्रीकृष्णको जन्म द्वापर युगमा भाद्र कृष्ण पक्षको अष्टमी तिथिका दिन मध्यरातमा भएको थियो। अधर्मको अन्त्य गरी धर्मको स्थापना गर्न भगवान विष्णुले श्रीकृष्णका रूपमा अवतार लिएको धार्मिक विश्वास छ।
कृष्ण जन्माष्टमीका दिन भक्तजनहरू बिहानैदेखि स्नान गरी व्रत बस्ने, कृष्ण मन्दिरमा पुगेर पूजा–आराधना गर्ने तथा दिनभर भजन–कीर्तन गर्ने गर्छन्। विशेषगरी मध्यरातमा श्रीकृष्णको जन्म भएको सम्झनामा पूजा तथा आरती गर्ने परम्परा छ।
नेपालका विभिन्न कृष्ण मन्दिरमा आज विशेष पूजा तथा धार्मिक कार्यक्रम आयोजना भइरहेका छन्। काठमाडौंको पाटनस्थित कृष्ण मन्दिर लगायत देशभरका कृष्ण मन्दिरमा दर्शन तथा पूजाआराधना गर्ने भक्तजनको भीड लाग्ने गरेको छ।
किन मनाइन्छ कृष्ण जन्माष्टमी?
धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख भएअनुसार मथुराका राजा कंसको अत्याचारबाट जनतालाई मुक्त गराउन भगवान श्रीकृष्णको जन्म भएको मानिन्छ। कंसले आफ्नी बहिनी देवकीका सन्तानबाट आफू मारिने भविष्यवाणी सुनेपछि देवकी र उनका पति वसुदेवलाई कारागारमा राखेका थिए।
देवकीको आठौँ सन्तानका रूपमा श्रीकृष्णको जन्म भएपछि वसुदेवले उनलाई कंसबाट बचाउन गोकुल पुर्याएको धार्मिक कथन छ। पछि श्रीकृष्णले कंसको वध गरी अत्याचारको अन्त्य गरेको विश्वास गरिन्छ।
यसैले कृष्ण जन्माष्टमीलाई धर्मको विजय, अधर्ममाथि सत्यको जित र भगवान श्रीकृष्णको दिव्य जन्मको स्मरण गर्ने पर्वका रूपमा मनाइन्छ।
भगवान श्रीकृष्णले भगवद्गीतामार्फत दिएको कर्म, धर्म र सत्यको सन्देशलाई समेत यस पर्वमा विशेष रूपमा स्मरण गरिन्छ।
उपवास र मध्यरातमा पूजा
कृष्ण जन्माष्टमीमा धेरै भक्तजनले दिनभर उपवास बस्ने र मध्यरातमा श्रीकृष्णको जन्म भएको समय सम्झेर पूजा गर्ने गर्छन्। बालकृष्णको मूर्ति वा तस्वीरलाई सजाएर झुला राख्ने तथा प्रसाद चढाउने परम्परा पनि रहेको छ।
पर्वका अवसरमा देशभर कृष्ण मन्दिर तथा धार्मिक स्थलहरूमा भजन, कीर्तन, दीप प्रज्वलन र विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ।
कृष्ण जन्माष्टमीले सत्य, धर्म, प्रेम र मानवताको मार्गमा अघि बढ्न प्रेरणा दिने धार्मिक विश्वास छ।
