व्यवसाय सुरु गर्ने सोचमा हुनुहुन्छ ? कम लगानीबाट सुरु गर्दा यी कुरामा ध्यान दिनुहोस्

काठमाडौं । आफ्नै व्यवसाय गर्ने सोच धेरै मानिसमा हुन्छ। तर व्यवसाय सुरु गर्न ठूलो पूँजी नै चाहिन्छ भन्ने छैन। सही योजना, बजारको मागको अध्ययन र उपलब्ध स्रोतको उचित प्रयोगबाट सानो स्तरबाट पनि व्यवसाय सुरु गर्न सकिन्छ।

व्यवसाय सुरु गर्नुअघि सबैभन्दा पहिले के बेच्ने वा कुन सेवा दिने भन्ने स्पष्ट हुन आवश्यक हुन्छ। आफूलाई ज्ञान वा सीप भएको क्षेत्र रोज्दा व्यवसाय सञ्चालन गर्न सहज हुन्छ। त्यससँगै आफ्नो लक्षित ग्राहक को हुन् र उनीहरूलाई वास्तवमै उक्त वस्तु वा सेवाको आवश्यकता छ कि छैन भन्ने बुझ्नुपर्छ।

कम लगानीमा के व्यवसाय गर्न सकिन्छ ?

ठूलो रकम लगानी गर्न नसक्नेले पनि आफ्नो सीप र बजारको मागअनुसार विभिन्न व्यवसाय सुरु गर्न सक्छन्। उदाहरणका रूपमा—

• अनलाइन सामान बिक्री तथा ई–कमर्स
• कपडा तथा फेसन सामग्री बिक्री
• मोबाइल तथा कम्प्युटरसम्बन्धी सेवा
• ग्राफिक डिजाइन तथा डिजिटल सेवा
• फोटो/भिडियो तथा कन्टेन्ट निर्माण
• ट्युसन तथा सीपमूलक प्रशिक्षण
• घरमै तयार गरिने खाद्य सामग्री
• चिया, खाजा वा सानो फुड व्यवसाय
• कृषि तथा कृषि उत्पादनको बिक्री
• प्रिन्टिङ तथा डिजाइन सेवा
• सौन्दर्य तथा व्यक्तिगत सेवासम्बन्धी व्यवसाय

तर व्यवसायको प्रकारभन्दा पनि त्यसको बजार, ग्राहक र सञ्चालन खर्च महत्वपूर्ण हुन्छ।

व्यवसाय सुरु गर्नुअघि बजार बुझ्नुहोस्

आफूलाई मन परेको व्यवसाय मात्रै सुरु गर्नु पर्याप्त हुँदैन। त्यसका लागि बजारमा त्यही वस्तु वा सेवाको माग कति छ भनेर बुझ्नुपर्छ।

आफ्नो क्षेत्रमा पहिले नै त्यस्तै व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका व्यवसायी कति छन्, उनीहरूले कस्तो मूल्यमा सामान वा सेवा दिइरहेका छन् र ग्राहकले कुन कुरालाई प्राथमिकता दिइरहेका छन् भन्ने जानकारी लिन सकिन्छ।

सुरुमा ठूलो लगानी नगर्नुहोस्

नयाँ व्यवसायमा सुरुवातमै ठूलो रकम लगानी गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। सम्भव भए सानो स्तरबाट परीक्षण गरेर ग्राहकको प्रतिक्रिया लिन सकिन्छ।

उदाहरणका लागि कुनै सामान बिक्री गर्ने योजना छ भने सुरुमा सीमित परिमाणमा सामान ल्याएर बिक्रीको अवस्था हेर्न सकिन्छ। माग बढ्दै गएपछि मात्रै व्यवसाय विस्तार गर्न सकिन्छ।

खर्च र आम्दानीको हिसाब राख्नुहोस्

व्यवसाय सफल बनाउन बिक्री मात्रै पर्याप्त हुँदैन। कति लगानी भयो, कति बिक्री भयो, कति खर्च भयो र वास्तविक नाफा कति रह्यो भन्ने हिसाब राख्नुपर्छ।

दैनिक वा मासिक आम्दानी–खर्चको विवरण राख्दा व्यवसायको वास्तविक अवस्था बुझ्न सजिलो हुन्छ।

व्यवसाय दर्ता र करसम्बन्धी कुरा पनि बुझ्नुहोस्

व्यवसायको प्रकृति र संरचनाअनुसार आवश्यक दर्ता तथा अनुमति लिनुपर्ने हुन सक्छ। उद्योग दर्ताका लागि परियोजना प्रतिवेदनसहित आवश्यक कागजात मागिने व्यवस्था छ।

त्यस्तै, व्यवसायको प्रकृतिअनुसार PAN लगायतका करसम्बन्धी प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ। आन्तरिक राजस्व विभागले व्यवसायिक PAN का लागि अनलाइन आवेदन प्रक्रियासमेत उपलब्ध गराएको छ।

सामाजिक सञ्जाललाई बजार बनाउनुहोस्

आजको समयमा सानो व्यवसायका लागि सामाजिक सञ्जाल पनि प्रचारको महत्वपूर्ण माध्यम बन्न सक्छ। Facebook, TikTok, Instagram लगायतका प्लेटफर्मबाट आफ्नो उत्पादन वा सेवाबारे जानकारी दिन सकिन्छ।

तर केवल विज्ञापन राख्नुको सट्टा उत्पादनको गुणस्तर, मूल्य, ग्राहकको अनुभव र नियमित सामग्रीमा ध्यान दिनु उपयोगी हुन्छ।

ग्राहकको विश्वासलाई प्राथमिकता दिनुहोस्

व्यवसायमा एकपटकको बिक्रीभन्दा ग्राहकको विश्वास महत्वपूर्ण हुन्छ। गुणस्तरीय सामान, उचित मूल्य, स्पष्ट जानकारी र राम्रो व्यवहारले ग्राहकलाई पुनः फर्काउन मद्दत गर्न सक्छ।

व्यवसाय सुरु गर्ने सरल सूत्र

सीप → बजार अध्ययन → सानो लगानी → परीक्षण → ग्राहक प्रतिक्रिया → सुधार → विस्तार

व्यवसाय सुरु गर्दा सुरुमै ठूलो सफलता खोज्नुभन्दा आफ्नो कमजोरी पहिचान गर्दै विस्तारै सुधार गर्नु उपयोगी हुन सक्छ। सबै व्यवसायमा जोखिम हुने भएकाले लगानी गर्नुअघि आफ्नो आर्थिक क्षमता, बजार र सम्भावित जोखिमबारे अध्ययन गर्नु आवश्यक हुन्छ।