काठमाडौं । दसैँ नजिकिएसँगै विद्यालयहरूमा बिदा सुरु हुने तयारी छ। परीक्षापछि लामो समय घरमै बिताउनुपर्ने अवस्थामा बालबालिकाका लागि यो समय रमाइलो गर्ने मात्र नभई नयाँ कुरा सिक्ने, आफ्नो रुचि पहिचान गर्ने र परिवारसँग समय बिताउने अवसर पनि बन्न सक्छ।
दसैँको बिदामा बालबालिकाले के गर्ने र समय कसरी सदुपयोग गर्ने भन्ने विषयमा अभिभावकले पनि ध्यान दिन आवश्यक छ। बिदाभरि पढाइमा मात्रै केन्द्रित गराउनु वा मोबाइल र टेलिभिजनमा घण्टौँ बिताउन दिनुभन्दा मनोरञ्जन, सिकाइ र आरामबीच सन्तुलन मिलाउनु उपयोगी हुन्छ।
बालबालिकाले बिदाको समयमा आफूले पढेका पाठ दोहोर्याउने, कथा तथा ज्ञानवर्धक पुस्तक पढ्ने र विद्यालयले दिएको गृहकार्य समयमै पूरा गर्ने बानी बसाल्न सक्छन्। दैनिक थोरै समय पढाइका लागि छुट्याउँदा विद्यालय खुलेपछि नियमित पढाइमा फर्किन सहज हुन्छ।
पढाइबाहेक नयाँ सीप सिक्ने अवसर पनि बिदामा मिल्न सक्छ। चित्र बनाउने, गीत गाउने, नाच्ने, खाना बनाउन सघाउने, बगैँचाको हेरचाह गर्ने, हस्तकलाका सामग्री बनाउने वा कम्प्युटरसम्बन्धी आधारभूत ज्ञान सिक्ने जस्ता गतिविधिले बालबालिकाको सिर्जनशीलता बढाउन मद्दत गर्छन्। उमेरअनुसार घरका साना काममा सहभागी हुँदा उनीहरूमा जिम्मेवारीबोधसमेत विकास हुन सक्छ।
दसैँ पारिवारिक भेटघाट र सांस्कृतिक परम्परासँग जोडिएको पर्व भएकाले बालबालिकालाई यसको महत्त्व बुझाउने अवसर पनि हो। टीका लगाउने, मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने, परिवारका ज्येष्ठ सदस्यसँग कुराकानी गर्ने र दसैँसँग सम्बन्धित संस्कार तथा परम्पराबारे जान्ने गतिविधिले उनीहरूलाई आफ्नो संस्कृति बुझ्न सहयोग पुर्याउँछ।
लामो बिदामा साथीहरूसँग खेल्ने, शारीरिक व्यायाम गर्ने र खुला वातावरणमा समय बिताउने बानी पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। मोबाइल, अनलाइन खेल र सामाजिक सञ्जालमा बिताउने समयलाई सीमित गर्दै बालबालिकालाई उमेरअनुकूल खेलकुद तथा रचनात्मक गतिविधिमा सहभागी गराउन सकिन्छ। इन्टरनेट प्रयोग गर्दा सुरक्षित सामग्री छनोट गर्ने र अपरिचित व्यक्तिसँग व्यक्तिगत विवरण साझा नगर्ने विषयमा अभिभावकले सचेत गराउनुपर्छ।
अभिभावकले बालबालिकालाई बिदाभरि धेरै कामको सूची थमाउनुको सट्टा उनीहरूको रुचिअनुसार दैनिक सानो योजना बनाउन सहयोग गर्न सक्छन्। केही समय पढाइ, केही समय सीप सिकाइ, परिवारसँग रमाइलो र पर्याप्त आरामको व्यवस्था मिलाउँदा बिदा बोझिलो नभई उपयोगी बन्न सक्छ।
दसैँको बिदा बालबालिकाका लागि विद्यालयको नियमित तालिकाबाट विश्राम लिने समय मात्र होइन, जीवनोपयोगी सीप सिक्ने, परिवारसँग सम्बन्ध बलियो बनाउने र नयाँ अनुभव बटुल्ने अवसर पनि हो। सही वातावरण र अभिभावकको साथ पाएमा उनीहरूले यो बिदालाई रमाइलो र अर्थपूर्ण बनाउन सक्छन्।
