काठमाडौं । जाडोयाम सुरु भएसँगै चिसो मौसमका कारण विभिन्न मौसमी रोग तथा स्वास्थ्य समस्याको जोखिम बढ्ने गर्छ। विशेषगरी बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला तथा दीर्घरोग भएका व्यक्तिहरू चिसोबाट बढी प्रभावित हुन सक्छन्।
जाडोयाममा रुघाखोकी, इन्फ्लुएन्जा (फ्लु), निमोनिया, दम तथा अन्य श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या बढी देखिने गर्छन्। त्यस्तै, छाला सुख्खा हुने, चिलाउने तथा उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिमा स्वास्थ्य समस्या बढ्न सक्ने जोखिम पनि रहन्छ।
चिसो मौसममा देखिने प्रमुख स्वास्थ्य समस्यामध्ये रुघाखोकी एक हो। नाकबाट पानी बग्ने, हाच्छिउँ आउने, घाँटी दुख्ने र खोकी लाग्ने यसका सामान्य लक्षण हुन्। त्यस्तै, फ्लु हुँदा ज्वरो आउने, शरीर दुख्ने, टाउको दुख्ने र अत्यधिक थकान महसुस हुन सक्छ।
निमोनिया भने फोक्सोमा हुने संक्रमण हो। यसले विशेषगरी बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकलाई गम्भीर असर पार्न सक्छ। ज्वरो आउने, खोकी लाग्ने, छाती दुख्ने र सास फेर्न गाह्रो हुने यसका प्रमुख लक्षण हुन्। चिसो हावा र धुलोका कारण दमका बिरामीमा समेत श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या बढ्न सक्छ।
जाडोयाममा रोगबाट कसरी बच्ने ?
जाडोयाममा स्वास्थ्य सुरक्षित राख्न केही सामान्य सावधानी अपनाउनु आवश्यक हुन्छ।
- मौसमअनुसार न्यानो तथा बाक्लो कपडा लगाउने।
- बिहान र बेलुका अत्यधिक चिसोमा अनावश्यक बाहिर ननिस्कने।
- तातो तथा पोषिलो खाना खाने र पर्याप्त पानी पिउने।
- साबुनपानीले नियमित हात धुने।
- रुघाखोकी लागेको अवस्थामा खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा मुख र नाक छोप्ने।
- भीडभाडमा आवश्यकताअनुसार मास्क प्रयोग गर्ने।
- घर तथा कोठा सफा राख्ने र पर्याप्त हावा आवतजावत हुने व्यवस्था मिलाउने।
- नियमित व्यायाम गर्ने र पर्याप्त निद्रा लिने।
- चिकित्सकको सल्लाहअनुसार फ्लु तथा अन्य आवश्यक खोप लगाउने।
- दम, मुटु तथा उच्च रक्तचापका बिरामीले नियमित औषधि सेवन र स्वास्थ्य जाँच गर्ने।
चिसोबाट बच्न आगो ताप्दा सावधानी अपनाउनुपर्ने
जाडोयाममा न्यानो हुन आगो, कोइला वा ग्यास हिटर प्रयोग गर्दा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ। बन्द कोठामा आगो वा कोइला बालेर सुत्दा कार्बन मोनोअक्साइड ग्यासका कारण निसास्सिएर ज्यानसमेत जान सक्छ। त्यसैले हिटर प्रयोग गर्दा कोठामा पर्याप्त हावा आवतजावत हुने व्यवस्था मिलाउनुपर्छ।
यी लक्षण देखिएमा तुरुन्त अस्पताल जानुहोस्
सास फेर्न गाह्रो हुने, छाती दुख्ने, अत्यधिक ज्वरो आउने, बेहोस हुने, ओठ निलो हुने वा बालबालिकाले दूध तथा पानी पिउन नसक्ने अवस्था देखिएमा तत्काल स्वास्थ्य संस्थामा जानुपर्छ। सामान्य रुघाखोकी भन्दै गम्भीर लक्षणलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन।
जाडोयाममा सानो सावधानीले पनि विभिन्न स्वास्थ्य समस्याबाट बच्न सकिन्छ। त्यसैले आफ्नो स्वास्थ्यसँगै परिवारका बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकको विशेष ख्याल राख्नु आवश्यक छ।
