काठमाडौँ । फ्लाइदुबईको उडानका क्रममा ककपिटभित्रै पाइलटमाथि धारिलो हतियार प्रयोग भएको घटनाले विमानको सुरक्षा व्यवस्थामाथि नयाँ प्रश्न खडा गरेको छ । घटनामा एक पाइलटले अर्कामाथि चक्कु प्रहार गरेको विवरण सार्वजनिक भए पनि उक्त चक्कु ककपिटसम्म कसरी पुग्यो भन्ने विषयमा भने अहिलेसम्म स्पष्ट आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक भएको छैन ।
दुबईबाट तेल अभिभतर्फ उडेको फ्लाइदुबईको एफजेड १०७३ नम्बरको विमानमा भएको घटनापछि विमानलाई साउदी अरबको तबुकतर्फ मोडेर आपत्कालीन अवतरण गरिएको थियो । विमानमा १७४ जना सवार रहेको विभिन्न विवरणमा उल्लेख छ ।
घटनाका क्रममा ककपिटभित्र पाइलटहरूबीच हिंसात्मक अवस्था सिर्जना भएको र त्यसपछि यात्रु तथा चालक दलका सदस्यले हस्तक्षेप गरी अवस्था नियन्त्रणमा लिन सहयोग गरेको बताइएको छ । आक्रमणमा संलग्न भनिएका सह–पाइलटलाई साउदी अरबमा पक्राउ गरिएको जनाइएको छ ।
तर घटनाको अर्को महत्वपूर्ण पाटो अहिले सुरक्षा अनुसन्धानसँग जोडिएको छ—व्यावसायिक यात्रुवाहक विमानको सुरक्षित ककपिटभित्र चक्कु पुग्यो कसरी ?
सामान्यतया यात्रुले आफ्नो साथमा धारिलो हतियार विमानभित्र लैजान पाउँदैनन् । त्यसैले अनुसन्धानकर्ताले चक्कुको वास्तविक प्रकृति, त्यसको स्वामित्व र विमानभित्र प्रवेश गरेको सम्भावित बाटो पत्ता लगाउनुपर्ने हुन्छ ।
उक्त वस्तु सामान्य पकेट चक्कु थियो कि फोल्डिङ नाइफ, ब्लेड भएको अन्य कुनै उपकरण थियो वा विमानभित्रै उपलब्ध वस्तु प्रयोग गरिएको थियो भन्ने विषय पनि अनुसन्धानको दायरामा पर्नेछ ।
त्यस्तै, कथित आक्रमणकारीले उक्त वस्तु विमानस्थलको सुरक्षा जाँच पार गरेर आफूसँगै ल्याएका थिए वा त्यो विमानको ककपिटभित्रै उपलब्ध थियो भन्ने प्रश्न पनि महत्वपूर्ण बनेको छ ।
यदि चक्कु सुरक्षा जाँच पार गरेर विमानभित्र लगिएको पुष्टि भएमा दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सुरक्षा प्रक्रियामा कहाँ कमजोरी भयो भन्नेबारे अनुसन्धान हुन सक्छ । अर्कोतर्फ, उक्त वस्तु विमानभित्रै उपलब्ध रहेको भए ककपिटमा धारिलो वस्तु राख्ने सम्बन्धी नियम र त्यसको पालना कसरी गरिएको थियो भन्ने प्रश्न उठ्नेछ ।
इजरायली अधिकारीहरूले घटनालाई सम्भावित आक्रमणका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । इजरायलका रक्षामन्त्री इजरायल काट्जले घटनालाई ‘जिहादी आतंकवादी हमला’को प्रयासका रूपमा वर्णन गर्दै सह–पाइलटले विमान दुर्घटना गराउने उद्देश्य राखेको दाबी गरेका छन् । यद्यपि घटनाको उद्देश्य र हतियारको स्रोतबारे विस्तृत आधिकारिक अनुसन्धान प्रतिवेदन सार्वजनिक भइसकेको छैन ।
फ्लाइदुबई तथा सम्बन्धित अधिकारीहरूले विमानमा घटना भएको र त्यसपछि आपत्कालीन अवतरण गरिएको पुष्टि गरेका छन् । तर प्रयोग गरिएको हतियारको प्रकार, त्यो कहाँबाट आयो र विमानको सुरक्षा जाँच कसरी पार गर्यो भन्ने विषयमा विस्तृत प्रारम्भिक प्रतिवेदन सार्वजनिक भएको छैन ।
त्यसैले अबको अनुसन्धानले केवल ककपिटभित्र के भयो भन्ने प्रश्नको मात्र होइन, चक्कु विमानभित्र कसरी पुग्यो र सुरक्षा प्रणालीमा कुनै कमजोरी थियो कि थिएन भन्ने विषयको समेत जवाफ खोज्नुपर्ने देखिन्छ ।
आधिकारिक प्रारम्भिक अनुसन्धान प्रतिवेदन सार्वजनिक भएपछि मात्र घटनाको सुरक्षा पक्षबारे थप स्पष्टता आउनेछ ।
