काठमाडौं । बडादसैँ तथा नवरात्रको पाँचौँ दिन आज नवदुर्गामध्ये पाँचौँ स्वरूप स्कन्दमाता देवीको पूजा–आराधना गरिँदैछ। आश्विन शुक्ल पञ्चमीका दिन श्रद्धालुहरूले घरघरका पूजाकोठा तथा दसैँघरमा देवीको विधिपूर्वक पूजा गरी सुख, शान्ति, समृद्धि र परिवारको कल्याणको कामना गर्ने धार्मिक परम्परा छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार स्कन्दमाता भगवान् कार्तिकेय अर्थात् स्कन्दकी माता हुन्। उनलाई मातृत्व, ममता, करुणा र सन्तानको कल्याणकी देवीका रूपमा पूजा गरिन्छ। देवीको आराधना गर्नाले भक्तजनमा आत्मविश्वास, सकारात्मक सोच र आध्यात्मिक ऊर्जा प्राप्त हुने विश्वाससमेत रहेको छ।
स्कन्दमाताको स्वरूपमा देवीलाई काखमा बालक स्कन्दलाई राखेको अवस्थामा चित्रण गरिन्छ। चार हात भएकी देवीका हातमा कमलका फूल र अन्य हातमा वरमुद्रा तथा बालक स्कन्द रहेको धार्मिक चित्रण पाइन्छ। कमलको आसनमा विराजमान हुने भएकाले उनलाई कमलासना पनि भनिन्छ। उनको वाहन सिंह मानिन्छ।
यस दिन बिहान स्नान गरी पूजास्थल सफा गर्ने, कलश तथा देवीको पूजा गर्ने, फूल, अक्षता, धूप, दीप र नैवेद्य अर्पण गर्ने परम्परा छ। श्रद्धालुहरूले दुर्गा सप्तशती, देवीसम्बन्धी स्तोत्र तथा मन्त्र पाठ गर्दै स्कन्दमाताको आराधना गर्छन्। विभिन्न परम्परामा केरासहित फलफूल र मिठाई चढाउने चलन पनि रहेको छ।
नवरात्रका नौ दिनमा नवदुर्गाका फरक–फरक स्वरूपको पूजा गरिन्छ। स्कन्दमाताको पूजा मातृत्व, माया, त्याग र संरक्षणको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। दसैँको यस अवसरमा श्रद्धालुहरूले देवीको आराधनासँगै परिवारमा सुख–शान्ति, सुस्वास्थ्य र समृद्धिको कामना गरिरहेका छन्।
